Drenthe

Zo eens per jaar doet de NOS iets aan Drenthe. Het stramien is vast: iets met veel Bartje, een hunebed, een oud boertje met een pet en daar tussendoor het eigenlijke onderwerp dat vooral snel vergeten moet worden. Oubolligheid troef, is de boodschap.

De Volkskrant deed het dit weekend ook. Eén en al somberheid, leegstaande schooltjes, krimp en uitzichtloosheid, bij monde van een Ana van Es.

Eerst even iets merkwaardigs. Ana illustreert het Drents gebrek aan initiatief aan de eeuwige files voor de rotonde bij Gieten, terwijl niemand op het idee komt iets van een klaverblad te eisen. Het is Ana blijkbaar niet opgevallen dat genoemde rotonde inmiddels is vervangen door een ongelijkvloerse kruising met allerlei op- en afritten. Heeft het haar wellicht niet behaagd de provincie in casu vanuit (neem ik aan) het verre Groningen-stad daadwerkelijk met een bezoek te vereren?

Een tweede misverstand, dat haar iets minder is aan te rekenen, is het gehamer op de vermeende bevolkingskrimp. Sinds kort weten we immers dat Drenthe helemaal niet krimpt, maar dat inzicht is nog niet overal doorgedrongen. (Alleen Delfzijl, Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Limburg krimpen daadwerkelijk).

Dat er piepkleine schooltjes sluiten komt niet door krimp maar door vergrijzing, en ach, een paar kilometer verderop staan hele grote basisscholen, niet zelden in schitterende nieuwe gebouwen. De afstanden zijn in Drenthe nu eenmaal wat groter dan in de stad. Het lijkt een heel klein beetje op Amerika, de auto-dichtheid is daarom het hoogst van Nederland, en niemand ziet op tegen veertig kilometer rijden om te gaan shoppen.

Geen files, namelijk, zelfs niet bij Gieten.

Dat Drenthe zich economisch niet echt ontwikkelt, klopt weer wel, en dat heeft een duidelijke, politieke oorzaak. Sinds 1999 heeft het provinciaal bestuur en haar ambtelijk apparaat alle kaarten gezet op natuur, en alle overige ontwikkelingen tegengewerkt.

Een paar voorbeelden: de voorheen-VAM (tegenwoordig Essent Milieu) wilde een miljard euro investeren in een tweede vuilverbrander. Zeker voor Drenthe heel veel geld, en dito heel veel arbeidsplaatsen. Paste in het bestemmingsplan, kon niet langs reguliere weg worden tegengehouden, dus ging de provincie de vergunning Wet Milieubeheer eindeloos traineren, haalde verschillende malen bakzeil bij de Raad van State maar bleef moeilijk doen, tot het bedrijf uiteindelijk het moede hoofd in de schoot legde.

Tweede voorbeeld: een groot initiatief om een waterplas te combineren met natuur, recreatie en waterberging. Gemeente en waterschap enthousiast, maar de toenmalige gedeputeerde voor Ruimte, afkomstig van het COA en met ongeveer dezelfde karaktereigenschappen als Nurten Albayrak, werkte achter de schermen net zo lang tegen dat het plan een stille dood stierf.

Derde voorbeeld: een nog groter initiatief om een hippisch centrum van wereldniveau te realiseren. Het paardenspul is in Drenthe bijna even populair als motorfietsen, vandaar. Plaatselijke importbewoners, tevens hoog provinciaal ambtenaar, gingen met een beroep op de Ecologische Hoofdstructuur aan de rem hangen, en lekten uit eigenbelang informatie die als ambtenaar verkregen was naar de pers. Tot twee maal toe moesten provinciale projectleiders om die reden, onder druk van de gemeente in kwestie, worden vervangen.