Waarom Han en Jan niet tekenen

Han Noten, PvdA-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, tekent hem niet, die steunverklaring voor het comité van ex-moslims (NRC, 5/9). Het document is volgens hem 'een politiek speeltje' geworden, een zomerse mediahype met als doel de PvdA in de hoek te drukken. En hoe kon je nou toezeggen iets te tekenen waarvan de inhoud nog 'geheim' was? Wouter Bos was echter op 10 augustus wel in staat aan te kondigen iets niet te zullen tekenen dat toen nog niet eens bestond.

Noten heeft twee bezwaren. Ten eerste wordt het document geopenbaard op 11 september, en dat is een provocatie. Inderdaad, op 11 september een manifest uitgeven ter verdediging van de gewetensvrijheid is net zoiets als op 5 mei bevrijdingsdag vieren. Ten tweede deugen "een aantal van de mensen" achter het manifest niet. "Als er geen tekst is, dan moet je afgaan op de mensen", zegt hij vanavond (5/9) in de NRC. Inderdaad, Noten, met Jos de Beus, Cisca Dresselhuys, Arjo Klamer, Meindert Fennema, Nahed Selim en Herman Vuijsje wil je toch niet op hetzelfde lijstje staan.

Die tekst is inmiddels al een tijdje beschikbaar (hier), Noten kent hem ook, en Jan Marijnissen had hem wel tien keer gelezen - vertelde hij vanavond op Pauw en Witteman. Maar ook Jan tekent niet, ook al om twee redenen, hoezeer hij ook met 'die jongen' sympathiseert.
Ten eerste legt de verklaring het probleem eigenlijk alleen op het bordje van de overheid, zegt hij. Een politicus zoekt wellicht vooral naar de de politieke componenten, maar de verklaring roept toch ook echt iedere Nederlander op zijn landgenoten, inclusief familieleden, met rust te laten als het gaat om keuzes inzake levensbeschouwing, roept islamitische organisaties op om, in navolging van de katholieke kerk, duidelijk te stellen dat iedereen van levensbeschouwing en godsdienst mag veranderen en om geweld en intimidatie tegen afvalligen te veroordelen. Maar inderdaad, omdat burgers zichzelf niet kunnen verdedigen tegen geweld is het aan de staat om onze grondrechten veilig te stellen.
Ten tweede 'suggereert' de verklaring een conflict tussen islam en rechtsstaat, zei Marijnissen. Dat valt wel mee. Er wordt omstandig gemeld dat veel moslims geen bezwaar hebben tegen geloofsafval (en andere weer wel, en sommige daarvan met geweld). Er wordt vrij grondig betoogd dat de hoofdstromen binnen de islamitische theologie allen afvalligheid verbieden, en vervolgens dat er derhalve een 'conflict tussen de islamitische leer en de Nederlandse wet' bestaat. Het verschil tussen leer en leven moet Marijnissen als ex-katholiek nog wel bekend voorkomen.

Het echte probleem van links in al deze discussies dat men geen heldere lijn heeft over gewetensvrijheid, migratie en integratie - en geen voeling met wat daarover onder de seculiere meerderheid van de Nederlanders leeft. Daarom voelt men zich keer op keer in de hoek gedreven, geeft anderen daarvan de schuld - zoals Noten nu doet - en verzint uitvluchten om de hete aardappel te kunnen doorschuiven. Als Bos, Halsema (die niet als enige vanuit links achter het comité kan gaan staan) en Marijnissen direct hadden gezegd: dit steunen we maar we willen kunnen meepraten over de inhoud van wat er naar buiten komt, hadden ze het initiatief kunnen pakken in plaats van met de zwarte piet te blijven zitten. Nu konden ze geen goed meer doen: als ze wel hadden getekend hadden ze bij Wilders op de bagagedrager gezeten, nu ze dat niet doen staan ze lelijk te kijk.

De prijs van politieke armoede.